آبیاری ذرت

چند فاکتور مهم در آبیاری ذرت

امروزه به دلیل کاهش شدید منابع آبی در کشور ما ، همه کشاورزان به دنبال راهی برای مصرف بهینه آب هستند تا با هر مقدار آبی که در اختیار دارند، بهترین نتیجه را از کشت ذرت خود بگیرند.

از آنجاییکه ذرت یکی از محصولات مورد توجه برای کشاورزان است، پس فراموش نکنید که اگر به آبیاری ذرت توجه کافی را نداشته باشید عملا نتیجه ای هم نمی گیرید و عملکرد مزرعه ذرت شما شدیدا کم خواهد شد. اینکه چه روش آبیاری بهترین است یا چه میزان آب برای ذرت لازم است شدیدا وابسته به چند فاکتور کلیدی است و نمی توان برای همه مناطق میزان آب و دور آبیاری یکسان در نظر گرفت. در کنار این مسئله دقت داشته باشید که آبیاری ذرت در کنار مدیریت سایر فاکتورها (برنامه غذایی اصولی و کنترل آفات و بیماری ها و …) در مزرعه منتج به عملکرد مطلوب می شود و باید برآیند همه عوامل به علاوه آبیاری را مدنظر قرار دهید.

در مقالات قبلی به آموزش تغذیه ذرت پرداختیم، اما در این پست، با چند نکته کلیدی در ارتباط با آبیاری ذرت درخدمت شما همراهان عزیز دایان هستیم.

چرا آبیاری ذرت مهم است؟

آب و آبیاری دو کلمه مهمی هستند که برای بهبود عملکرد ذرت مورد توجه کشاورزان عزیز است. بدون آب نه ذرت و نه کشت دیگری نمی توانید داشته باشید. از آنجاییکه ذرت گیاهی است بسیار حساس به کم آبی و در مناطق گرم نیز تولید می شود، لذا میزان تبخیر و تعرق گیاه بخصوص در مراحل حساس رشدی بسیار بالا است. به همین دلیل باید برای رسیدن به عملکرد مطلوب با توجه به تبخیر و تعرق ذرت برای آبیاری برنامه ریزی داشته باشید. برنامه ریزی برای آبیاری بستگی به چند فاکتور دارد که در ادامه بررسی خواهیم کرد.  

فاکتورهای مهم در آبیاری ذرت

مسئله ای که هر کشاورز ذرت کار برای آبیاری ذرت با آن مواجه می شود این است که چه مقدار آب و کی مصرف کند. برای رسیدن به پاسخ اصولی باید چند فاکتور مهم را مدنظر قرار دهید.

شرایط اقلیمی منطقه

به هیچ وجه نقش اقلیم منطقه (دما، رطوبت، بارندگی و …) را در کشت ذرت دست کم نگیرید. در واقع کشاورز عزیز ذرت کار باید با دانستن نقش مهم اقلیم و شرایط رشدی ذرت بتواند مدیریت بهتری برای آبیاری مزرعه خود داشته باشد. از آنجاییکه در مناطق کشت ذرت دما هوا بالا است، قطعا بر شرایط آبیاری و نیاز آبی ذرت هم اثرگذار است. هر چه دما هوا بالاتر و رطوبت منطقه نیز کم تر باشد میزان تبخیر و تعرق زیادتر بوده و در نتیجه اگر گیاه با تنش خشکی مواجه شود قطعا اثر منفی بر عملکرد ذرت خواهد داشت. برای رسیدن به اینکه چه دور آبیاری برای مزرعه ذرت خودتان داشته باشید، باید بر اساس اطلاعات هواشناسی جهاد کشاورزی هر منطقه، اطلاعات زمان و میزان بارندگی و تغییرات آب و هوایی را داشته باشید و بر اساس آن فواصل آبیاری مزرعه ذرت را تنظیم کنید. بسته به شرایط منطقه از زمان کاشت تا استقرار کامل بوته های ذرت آبیاری هر ۴ روز یکبار بوده و بعد از آن تا ظهور تاسل دور آبیاری به ۵ تا ۷ روز یکبار می رسد (بسته به دما ممکن است کم تر هم باشد). از ظهور تاسل تا مراحل نهایی رشد نیز به دلیل افزایش دما در مناطق ذرت کاری هر ۵ تا ۶ روز یکبار باید آبیاری ذرت انجام شود. البته تاکید می کنیم که بسته به شرایط آب و هوایی منطقه دور آبیاری متفاوت است و برای همه مناطق یکسان نیست.

بافت خاک

تفاوت خاک ها از نظر نفوذ آب

در بحث آبیاری توجه به خاک مزرعه ذرت اهمیت ویژه ای دارد از این نظر که به دلیل تفاوت خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک ها در مزارع، میزان آبی که باید مصرف شود، همیشه یکسان نیست. توجه کنید که هر چه خاک سبک تر باشد زودتر خشک شده و آب کمتری نیز در خود نگه می دارد پس نیاز به آبیاری بیش تر است. در خاک هایی که دارای بافت شنی هستند به دلیل سبک بودن بافت خاک، فواصل آبیاری برای ذرت کوتاه تر است اما در خاک های رسی فاصله آبیاری ها باید بیش تر باشد.   

مرحله رشدی

نیاز آبیاری ذرت در مراحل رشدی مختلف

از مهم ترین فاکتورهای فیزیولوژیک که در هر مرحله رشدی بر میزان آبیاری ذرت اثرگذار است، تبخیر و تعرق (Evapotranspiration) است که بسته به اقلیم تغییر می کند و در بحث تعیین نیاز آبی نیز یک عامل کلیدی است. کشاورزان عزیز می دانند که نیاز آبی ذرت در همه مراحل رشدی یکسان نیست و نباید بیش از نیاز یا کم تر از نیاز به مزرعه ذرت خود آب بدهند. از زمان کشت ذرت تا قبل از برداشت باید به نیاز آبی ذرت در هر مرحله رشدی دقت کنید. با بزرگ شدن گیاهان فواصل آبیاری ذرت طولانی تر شده و میزان آب مصرفی کم تر می شود زیرا زیاد شدن رشد شاخه و برگ باعث سایه اندازی روی خاک شده و میزان تبخیر از سطح خاک کم تر می شود و نیاز به آبیاری کاهش می یابد. پس دقت کنید که دور آبیاری ذرت و میزان آب مصرفی در هر مرحله رشدی بخصوص در مراحل نهایی کاملا مدیریت شود.

تراکم کشت

تراکم کشت مناسب در مزرعه ذرت

یکی از فاکتورهای مهم در بررسی آبیاری ذرت، تعداد گیاه در مترمربع یا تراکم کشت است. البته بسته به نوع ذرت تراکم فرق دارد بطوریکه در ذرت علوفه ای تراکم کشت بیش تر از ذرت دانه ای است. هر چه تراکم کشت ذرت بیش تر باشد به دلیل رقابت بوته ها بر سر آب و مواد غذایی و رشد بیش تر بیومس (حجم رشدی بوته)، نیاز آبی در هکتار بیش تر است. اگر مدیریت آبیاری در تراکم های بالا انجام نشود قطعا بسیاری از بوته ها را به دلیل تنش کم آبی از دست می دهید.  

سوالات پرتکرار کشاورزان در مورد آبیاری ذرت

  • آبیاری ذرت علوفه ای به چه روشی است؟

بسته به منطقه و میزان آبی که کشاورز می تواند به مزرعه خود بدهد و همچنین توان کشاورز در هزینه ها، هر سه روش آبیاری قطره ای، سنتر و غرقابی برای ذرت علوفه ای قابل اجرا است.

  • آیا آبیاری قطره ای ذرت مفید است؟

بله، آبیاری ذرت به روش قطره ای به دلیل هدر رفتن کم تر آب نسبت به روش غرقابی بهتر است اما باید قبل از کشت ذرت در مزرعه تعبیه شده و همواره نیز موارد مدیریتی برای آبیاری قطره ای رعایت شود.

  • بهترین روش آبیاری ذرت چیست؟

بسته به توان هزینه کرد کشاورز، شرایط اقلیمی منطقه و بافت خاک انتخاب روش آبیاری ذرت تفاوت دارد اما آبیاری قطره ای و سنتر برای بهره وری بالاتر قطعا از آبیاری غرقابی مناسب تر هستند.

  • دور آبیاری ذرت چند روز است؟

بسته به شرایط اقلیمی منطقه و بافت خاک و مرحله رشدی معمولا ۵ تا ۷ روز در نظر گرفته می شود اما گاهی به دلیل افزایش بیش از حد دما و مرحله رشدی فواصل آبیاری کم تر هم می شود.

  • آبیاری تیپ ذرت چگونه است؟

در برخی مناطق به آبیاری قطره ای، آبیاری تیپ هم گفته می شود.

+ Irrigation Scheduling for Silage Corn in Southern Alberta. (2016). Alberta Agriculture and Forestry.  
+ https://extensionpublications.unl.edu/assets/html/g1850/build/g1850.htm
بخش نظرات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

برنامه غذایی باغ و مزرعه

مدت زمان نگارش برنامه: 3 تا 5 روز

هزینه نگارش برنامه: رایگان!

هزینه نگارش: رایگان!